ලෝකයේ සහ ශ්රී ලංකාවේ කුරුල්ලන්ගේ විවිධත්වය
ලෝකයේ කුරුල්ලන්ගේ සංඛ්යාව සහ විවිධත්වය ගැන කතාබහ කිරීමේදී, ප්රධාන වශයෙන් සලකා බලන්නේ විශේෂ (species) ගණනයි. එය තේරුම් ගැනීම සඳහා, ලෝකයේ මුළු කුරුල්ලන්ගේ ජනගහනය සඳහා නොව, විශේෂ ගණන ගැන විස්තර කරමු. ශ්රී ලංකාවේ කුරුල්ලන්ගේ සංඛ්යාව ගැනද එලෙසම සලකමු, එහි endemism (විශේෂිකත්වය) පිළිබඳව විස්තර කථා කරමු
මේ වන විට ලෝකයේ කුරුල්ලන්ගේ ප්රමාණය
ලෝකයේ කුරුල්ලා විශේෂ ආසන්න වශයෙන් 11,000 සිට 11,200 දක්වා හඳුනාගෙන ඇත. මෙය Clements Checklist of Birds of the World (2024) වැනි ආරක්ෂක මූලාශ්රවලින් ලබාගත් තොරතුරකි. BirdLife International වැනි සංවිධානවලට අනුව, මෙය 11,000කට වඩා වන බවත් තහවුරු වේ. නමුත්, ජෛව විද්යාත්මක "species" නිර්වචනය වෙනස් වන විට (උදා: phylogenetic species), මෙම සංඛ්යාව 20,000 දක්වා ඉහළ යා හැකි බව පර්යේෂණවලින් පරිෂකයන් ප්රකාශ කරයි.
-විවිධත්වයේ ව්යාප්තිය
විවිධත්වය බොහෝමයක් උණුසුම් කලාපවල (උදා: දකුණු ඇමරිකාවේ 3,869 විශේෂ.
උතුරු ඇමරිකාවේ 2,400) දක්නට ලැබේ.
යුරෝපයේ 964
ඔස්ට්රේලියාවේ 2,305
මෙයින් බොහෝමයක් passerines (පරම්පරික කුරුල්ලන්) වන අතර, එයින් 5,000කට වඩා වේ.
විශේෂ ගණනට වඩා, ලෝකයේ කුරුල්ලන්ගේ මුළු ජනගහනය 50 බිලියන සිට 430 බිලියන දක්වා ඇති බව PNAS පර්යේෂණයකින් (2021) පෙන්වා ඇත. බොහෝමයක් ජනප්රිය විශේෂ (උදා: house sparrow - 1.6 බිලියන) නිසා මෙම සංඛ්යාව දක්වා ඉහළ යයි
මෙම විවිධත්වයට හේතු වන්නේ විවිධ භූමිකලාප, කාලගුණය සහ පරිසර ස්ථාවරත්වයයි. නමුත්, වනජීවී හිමිකම් අහිමිවීම් නිසා බොහෝ විශේෂ (26ක්) තර්ජනයෙන්ද ය.
ශ්රී ලංකාවේ කුරුල්ලන්
ශ්රී ලංකාව යනු කුඩා දුපතක් වුවද, කුරුල්ලන්ගේ විවිධත්වයෙන් ඉතා වැඩිය. මෙහි ආසන්න වශයෙන් 492 සිට 528 දක්වා විශේෂ හඳුනාගෙන ඇත. මෙයින් 219ක් breeding residents (අධිවාසීන්), 203ක් migrants (අනුවර්තකයන්) සහ අනෙකුත් vagrants (අනපේක්ෂිතයන්) ය.
ශ්රී ලංකාවට පමණක් සීමා වූ 34 endemic විශේෂ ඇත. මෙයින් බොහෝමයක් (උදා: 32-35) wet zone සහ hill zones වල (Sinharaja, Kitulgala, Horton Plains) සොයාගත හැකියි. BirdLife International මෙය "Endemic Bird Area" (EBA) ලෙස හඳුනාගෙන ඇත. මෙම සංඛ්යාව ඉතිහාසයේදී 20 සිට 47 දක්වා වෙනස් වී ඇති නමුත්, 2024 වන විට 34ක් තහවුරු වී ඇත (උදා: Sri Lanka shama 2022දී නව endemic ලෙස එකතු විය).
Eg:-
Sri Lanka Junglefowl (ජාතික පක්ෂියා), Sri Lanka Blue Magpie, Serendib Scops-Owl (2004දී සොයාගත් නව විශේෂය), Chestnut-backed Owlet.
මෙයින් 26ක් globally threatened (IUCN අනුව).
අනෙකුත් විශේෂ: 80කට වඩා distinct Sri Lankan races (උපවිශේෂ) ඇති බවත්, migrants (උදා: Indian Pitta, Kashmir Flycatcher) නිසා විවිධත්වය ඉහළ යයි. Yala, Bundala වැනි ජාතික උද්යානවලදී 120කට වඩා විශේෂ දකින්නට ලැබේ
ලෝකයට සාපේක්ෂව ශ්රී ලංකාවේ කුරුල්ලන්
ශ්රී ලංකාවේ මුළු විශේෂ (492-528) ලෝකයේ මුළු සංඛ්යාවෙන් ආසන්න වශයෙන් 4.5-5% ක් පමණයි. නමුත්, එහි endemism rate 11% (එක රටකට වැඩිම) නිසා එය ඉතා විශේත්වයක් ගනි. කුඩා තීරයක්.ශ්රී ලංකාවේ endemics ගණන (34) ඉන්දියාවේ (78 endemics) හෝ ඉන්දුනීසියාවේ (1,791 මුළු විශේෂ) වලට සාපේක්ෂව ඉහළ බවක් පෙන්වයි.
ලෝකයේ විවිධත්වය උද්ධම්යයන්ගේ (tropical hotspots) නිසා ඉහළයි, නමුත් ශ්රී ලංකාවේ wet-dry zone වෙනස්කම්, migration routes (Siberia සිට) නිසා එය biodiversity hotspot බවක් ලබයි. Sinharaja වැනි වනාන්තරවලදී endemics 90%කට වඩා දකින්නට ලැබේ.
drj
Also check out other Sports events in Kurunegala.
